Rozważamy wszystkie walce, w których suma średnicy podstawy walca i wysokości walca jest równa 10

Rozważamy wszystkie walce, w których suma średnicy podstawy walca i wysokości walca jest równa \(10\). Niech \(P(r)\) oznacza pole powierzchni bocznej takiego walca w zależności od promienia \(r\) podstawy walca. Wyznacz wzór i dziedzinę funkcji \(P\) zmiennej \(r\). Oblicz promień \(r\) podstawy tego z rozważanych walców, którego pole powierzchni bocznej jest największe.

Rozwiązanie

Krok 1. Wyznaczenie wysokości walca w zależności od promienia \(r\).
Średnica podstawy walca jest równa \(2r\). Z treści zadania wynika, że suma średnicy podstawy i wysokości walca jest równa \(10\), zatem:
$$2r+h=10 \\
h=10-2r$$

Krok 2. Wyznaczenie wzoru funkcji \(P\).
Pole powierzchni bocznej walca wyraża się wzorem \(P_{b}=2\pi rh\). Podstawiając wyznaczoną przed chwilą wysokość \(h=10-2r\), otrzymamy:
$$P(r)=2\pi r\cdot(10-2r) \\
P(r)=20\pi r-4\pi r^2$$

Krok 3. Wyznaczenie dziedziny funkcji \(P\).
Promień walca musi być liczbą dodatnią, zatem \(r\gt0\). Dodatnia musi być też wysokość walca, zatem:
$$10-2r\gt0 \\
-2r\gt-10 \\
r\lt5$$

Łącząc oba warunki otrzymujemy dziedzinę funkcji:
$$r\in(0;5)$$

Krok 4. Obliczenie promienia, dla którego pole powierzchni bocznej jest największe.
Funkcja \(P(r)=-4\pi r^2+20\pi r\) jest funkcją kwadratową o współczynnikach \(a=-4\pi,\;b=20\pi,\;c=0\). Współczynnik \(a\) jest ujemny, zatem parabola ma ramiona skierowane do dołu, a to oznacza, że funkcja przyjmuje wartość największą w wierzchołku paraboli. Obliczmy pierwszą współrzędną wierzchołka:
$$r=\frac{-b}{2a} \\
r=\frac{-20\pi}{2\cdot(-4\pi)} \\
r=\frac{-20\pi}{-8\pi} \\
r=\frac{20}{8} \\
r=\frac{5}{2}$$

Otrzymana wartość należy do dziedziny funkcji, bo \(\frac{5}{2}\in(0;5)\), zatem pole powierzchni bocznej jest największe dla promienia \(r=\frac{5}{2}\).

Odpowiedź

Wzór funkcji to \(P(r)=20\pi r-4\pi r^2\), dziedziną jest przedział \(r\in(0;5)\), a pole powierzchni bocznej jest największe dla \(r=\frac{5}{2}\).

Ten temat w kursie maturalnym

Zadania optymalizacyjne

W kursie maturalnym ten temat omawiam w osobnej lekcji video, krok po kroku, na zadaniach z matury.

Zobacz lekcjęWięcej zadań z tego tematu

0 komentarzy